Sanal Psikolog

Ağlamak alabildiğine… Gözlerini henüz açmadan gözyaşı dökerek başlar hayattaki ilk tepkimiz. Sonra uzun bir süre daha bu tepki üzerine kurulur hayatımız. Bazen karnımız acıktığı, bazen bir yerlerimiz ağrıdığı için bazen de uykumuz geldiği için ağlamışızdır. Zamanla gülme eklenmiştir ağlamamıza… Kaşlarımızı oynatmaya başlamamız suratımızı ekşitmemiz… derken jest ve mimikler gelişir. Hiç konuşmadan da gözlerimizi konuşturmaya başlarız. Duyduğumuz ya da algıladığımız hemen her olaya bedenimiz bir tepki verir sonra bu tepkiler biz oluverir. Güler yüzlü asık suratlı ya da meymenetsiz olarak tanınmışızdır bir kere…
Psikolojik görüşmelerimin çoğunda danışanlarımı ayna karşısına geçirip ne gördüklerini sorarım. Ayna ile göz göze gelmekten kaçınan da olur Kendine hayranlıkla bakanda aynı şeyi siz okuyucularımdan istiyorum şimdi hemen bir ayna karşısına geçip kendinize bir bakın karşınızda ne görüyorsunuz? Soruyu biraz yönlendirelim. Dışarıdan size bakıldığında bakan kişi ilk ne düşünür? Çok dertlimi mi duruyorsunuz? Sıkılgan? Kızgın? Sevimli? Ya da korkunç? Cevabını objektif vermeye çalışalım lütfen! Kendinizi nasıl görmek isterdiniz? Acaba sürekli asık suratlı duruyor diye eleştirilen biri asık suratlı olduğunun farkında mıdır?
Olaylar kişiler üzerinde belli düzeyde duygusal tepki oluşturur bu duygusal tepkiler kişiler arası farklılık gösterir. Tuttuğu takımı yenilen bir taraftar çok üzülüp birkaç gün morali bozuk canı sıkılmış bir vaziyette çatacak yer ararken Tuttuğu takımın yenildiğini gören diğer taraftar maçın hemen sonrası üzüntüsünü üzerinden atıp yenilgiyi çok normal karşılayabilir ve bir sonra ki maçı hiçbir şey olmamış gibi izlemeye gidebilir. Kalabalık içinde yürürken ayağına basılan Ömer kızıp “Önüne baksana!” diye tepki gösterirken; Mustafa “sorun değil” dercesine bir tebessümle yürümeye devam edebilir. Bebeklikten bu yana her birimiz olaylar karşısında farklı düzeyde tepkiler gördük. Küçücük bir hatasında annesine babası tarafından bağırıldığını gören Ömer için dışarıda ayağına basıldığında verilecek tepki Önüne baksana olması normaldir. Ancak Ömer in yaptığı davranışın kabahatini babasına yükleyip Ömer i temize çıkarmak fazla iyimser olur ki Bireylerin bütün yanlışlarını toplumdan öğrenilen yanlış davranışlara bağlayıp bireyleri sorulu tutmamanın doğru olduğunu düşünmüyorum. Tepkilerimiz bizi anlatır. Bizi tanıyanlar olaylara nasıl tepki vereceğimizi çoğunlukla kestirir. Biz de kestiririz. Bizi anlatan tepkilerimizi gözden geçirip kendimize ayna ile bakalım. Gördüğümüz yanlış tepkileri düzeltmek kendimizi geliştirmek ödevinin temel bir parçasıdır. Öğrendiklerimizle birlikte davranışlarımızı değiştirmek bizi olgunlaştırır. Duyguları değiştirmemiz zordur. Tepkilerimizi değiştirmek ise duyguları değiştirmekten kolaydır. Kızmamız gereken bir olay karşısında kızmamız çok normaldir. Ancak kızgınlıkla sonradan üzüleceğimiz tepkiler vermekten kaçınmalıyız.